Lange termijn

Voor mensen met een amputatie is revalidatie een belangrijk onderdeel om het leven weer op te kunnen pakken. Voor de patiënt zijn er verschillende mogelijkheden om na de therapie en zorg gezond te blijven of zelfs om een betere conditie te krijgen. Het is van groot belang om informatie uit te wisselen over problemen, die soms met name betrekking hebben op de amputatie. Daarom zijn er verschillende platforms en zelfhulpgroepen, waar patiënten met elkaar in contact kunnen komen en ervaringen kunnen uitwisselen over het omgaan met een amputatie. Daarnaast is fantoompijn iets waarvan mensen met een amputatie veel last kunnen hebben en waar vaak geen aandacht aan wordt besteed. Er zijn oefeningen om deze pijn te verminderen. Ook kunnen er na er na verloop van tijd afwijkingen in het looppatroon ontstaan. Daarvoor is gerichte training nodig en moet de prothese goed worden afgesteld. Wanneer het lopen continu wordt getraind, kunnen afwijkingen en verdere aandoeningen echter worden voorkomen.

Informatieplatforms voor mensen met een amputatie:

Voor mensen met een amputatie is het delen van ervaringen met lotgenoten erg belangrijk. Dit kan bijdragen aan een beter begrip van de eigen toestand en hoe daarmee om te gaan. In een zelfhulpgroep kunnen mensen met een amputatie informatie uitwisselen met lotgenoten, informatie inwinnen en deelnemen aan gemeenschappelijke activiteiten en evenementen. Vragen kunnen direct worden gesteld en beantwoord, het kan leiden tot nieuwe interesses en mogelijk zelfs tot nieuwe vriendschappen.

Een grote, internationale zelfhulpgroep is de International Confederation of Amputee Associations (IC2A), die adviezen en tips biedt aan patiënten die net zijn geopereerd, en daarnaast informatie over sporten met een amputatie en materiaal over verschillende prothesen. Binnen de Benelux kan het platform Leven met Amputatie voor patiënten interessant zijn.

Afwijkend looppatroon

Een afwijkend looppatroon heeft onder meer invloed op de spier- en bottenstructuur. Door onjuiste en overmatige belasting kunnen er zich bijkomende aandoeningen voordoen, bijvoorbeeld artrose.

Bij het observeren en analyseren van het looppatroon van mensen met een amputatie, moet de therapeut alert zijn op eventuele afwijkingen en deze bespreken met een gecertificeerde instrumentmaker. Een afwijkend looppatroon kan meerdere redenen hebben: zwakke of te korte spieren, angst of een gebrek aan balans. Een niet goed uitgelijnde prothese kan ook bijdragen aan een afwijkend looppatroon.

Zelfhulp voor patiënten en aanvullende therapie bij stomppijn

Fantoompijn

Wanneer de patiënt pijn ervaart in een lichaamsdeel dat er niet meer is, bijvoorbeeld na een amputatie, spreken we van fantoompijn. Veel patiënten lijden aan deze neurologische aandoening na een amputatie. Het brein ontvangt nog steeds signalen van de zenuwen die eerder verantwoordelijk waren voor dit lichaamsdeel en dit veroorzaakt pijn. Deze pijn kan brandend of stekend zijn of met schokken gepaard gaan. De pijn treedt vooral 's nachts op en verstoort de slaap enorm.

Veel mensen met een amputatie hebben last van fantoomsensaties: dit zijn sensaties die de patiënt ervaart in het lichaamsdeel dat er niet meer is. De sensaties zijn niet pijnlijk, maar vaak wel erg onaangenaam. Patiënten ervaren sensaties als warmte of kou, of druk of jeuk in het geamputeerde lichaamsdeel, en zelfs soms bewegingen.

Soms zijn neuromen de oorzaak van fantoompijn. Deze neuromen, ofwel littekens op de beschadigde zenuwen (neurinomen) kunnen fantoompijn veroorzaken.

Fantoomsensatie
Pijnloos bewustzijn van het geamputeerde ledemaat
Fantoompijn
Pijn veroorzaakt in het centrale zenuwstelsel
  • Plaats
  • Vorm
  • Bewegingen
  • Wordt voornamelijk gevoeld in de distale delen van het ledemaat
  • Pijn veroorzaakt in het centrale zenuwstelsel
  • Vanwege aanpassing van de somato-corticale map
  • Kan worden veroorzaakt door fysieke / psychologische stimuli
  • De beste behandeling moet worden uitgedacht binnen een interdisciplinair team

Mogelijke interventies

  • Het dragen van de prothese en looptraining
  • Spiegeltherapie/visuele feedback
  • Aluminiumfolie of speciale liner
  • Elektrotherapie (TENS= transcutane elektrische zenuwstimulatie)
  • Voorafgaand aan operatie: lokale verdoving van het ledemaat voor verwijdering van neuroom
  • Desensitiviteitstraining
  • Postoperatieve behandeling van huid en littekens
  • Stressmanagement
  • Medicatie

Psychologische impact na amputatie

Het verlies van een ledemaat, bijv. na een trauma, kan ook psychologische gevolgen hebben. Patiënten hebben mogelijk extra hulp nodig, zodat ze leren omgaan met het verlies van een ledemaat. Het is belangrijk om dit te bespreken met de arts en andere zorgprofessionals, zodat de juiste zorg kan worden verleend.

Zelfhulpgroepen

Zoals hierboven vermeld kunnen mensen met een amputatie aanvullende hulp nodig hebben, omdat een amputatie een verschrikkelijke en beangstigende ervaring kan zijn. Je leven aanpassen na een amputatie kan een uitdaging vormen, maar veel mensen hebben een goede kwaliteit van leven als ze zich eenmaal hebben aangepast en hun problemen en ervaringen kunnen bespreken met lotgenoten.


Woordenlijst

Er zijn verschillende specifieke technische termen voor het aanmeten van een prothese. Hier vind je een overzicht en toelichting van de belangrijkste termen die van pas kunnen komen bij de therapeutische behandeling en in het overleg met artsen en instrumentmakers.

Meer

Voorlichting

Ter ondersteuning van je dagelijkse werk met mensen met een amputatie bieden wij seminars op maat. Bij alle seminars gaan we specifiek in op onze producten en op het gemakkelijker en effectiever trainen met mensen met een amputatie.

Meer

Downloads

Hier vind je informatiebrochures voor jezelf en je patiënten.

Meer