Postoperatieve therapie

Vroegtijdige therapie draagt bij aan een groter succes van de behandeling en gaat idealiter zelfs al voor de amputatie van start. Direct na de operatie ligt de focus op oedeemtherapie, eerste mobilisatie en littekenverzorging.


Behandeling van litteken en huid

Littekenverzorging

De operatiewond op de stomp heelt meestal binnen drie tot vier weken en er vormt zich een litteken. Zelfs wanneer de wond aan de buitenkant goed is geheeld, kan het zijn dat het onderliggende littekenweefsel nog niet helemaal is geheeld. Dit kan tot 18 maanden duren. Als je als therapeut niet zeker weet of je met de eerste therapeutische behandeling kunt beginnen, is het verstandig om te overleggen met de verantwoordelijke arts.

Aanbevolen wordt om het littekenweefsel vochtig en soepel te houden als het litteken is geheeld. Patiënten moeten worden getraind om de huid goed schoon te houden en te masseren. Een zachte en soepele huid vergemakkelijkt het dragen van een prothese.

De stomp is na de operatie vaak erg gevoelig. Desensitisatietherapie biedt verlichting. Laat patiënten zien hoe zij met een massagebal met noppen voorzichtig over de gevoelige plek moeten rollen. Stem wel eerst met de arts af of de wond voldoende is geheeld en of met de behandeling mag worden begonnen. Een andere mogelijkheid is om de stomp van distaal naar proximaal te masseren met een ruwe handdoek of een ruw washandje. Borstelmassages zijn ook geschikt voor desensitisatie.

Huidverzorging

Om te voorkomen dat de huid ruw en schilferig wordt, moet de patiënt 's ochtends en 's avonds de stomp met water en een milde zeep wassen (bijv. Derma Clean). Daarna moet de patiënt de huid grondig drogen of voorzichtig deppen en een crème aanbrengen. Derma Repair en Derma Prevent zijn twee producten van Ottobock die speciaal zijn ontwikkeld om stompen en zeer kwetsbare huid te verzorgen. Derma Prevent brengt bijvoorbeeld een beschermende laag op de huid aan, waardoor deze zacht en soepel blijft en ruwe plekken worden voorkomen. Daarnaast wordt Derma Prevent veelal gebruikt in combinatie met de liner en dus direct aangebracht voordat de prothese wordt aangedaan. Derma Repair verlicht de gevolgen van een zeer kwetsbare huid en beschermt de huid tegen externe invloeden.


Mobilisatie-oefeningen

Het herpositioneren van de stomp is van belang om ervoor te zorgen dat de patiënt zo min mogelijk pijn heeft en dit voorkomt ook drukplekken en contracturen.

Als de patiënt op de rug ligt, mag de stomp niet worden ondersteund door kussens onder het been. Ook mag de stomp niet naar beneden hangen wanneer de patiënt in een rolstoel of op bed zit. Dit kan de mobiliteit van de stomp beperken en in het ergste geval ertoe leiden dat de patiënt de prothese later niet goed kan gebruiken. Een correct positioneren met het gewricht uitgestrekt - voor zover dit mogelijk is voor de patiënt - voorkomt samentrekking of inkrimping van de spieren.

Om het lichaam optimaal voor te bereiden op de vervolgbehandeling wordt dringend geadviseerd om oefeningen te doen om het spierstelsel van romp, arm en been te versterken. De oefeningen kunnen worden gedaan met lichte gewichten en weerstandsbanden, vanuit een liggende, zittende of staande positie. De stomp moet ook onderdeel uitmaken van de oefeningen. Laat de patiënt ook wennen aan bewegingspatronen die in eerste instantie onwennig zijn met het geamputeerde been. Als therapeut bent u bekend met alle oefeningen die geschikt zijn voor de specifieke behoeften van uw patiënt en moet u erop toezien dat de oefeningen correct worden uitgevoerd.

In de volgende video's krijgt u een aantal praktische tips die u uw patiënt kunt laten zien.


Voorkomen van oedeem

Het verband van de wond moet na de operatie regelmatig worden vervangen. Daarna moet er lymfedrainage en vervolgens compressietherapie worden toegepast met een compressieverband of een vergelijkbare methode. Het doel hiervan is om de zwelling van de stomp verder te laten afnemen en de stomp voor te bereiden op de eerste prothese. Compressie stimuleert ook de bloedcirculatie in de stomp, verlicht de pijn en bevordert het herstelproces.

De mate van compressie kan worden beoordeeld op basis van de huidverkleuring of temperatuur. Het verband/de liner moet af en toe worden verwijderd om te controleren op circulatieproblemen of verminderd gevoel in de stomp. Dit is met name van belang bij oudere patiënten met bijbehorende comorbiditeiten.

Op de volgende afbeeldingen ziet u hoe u een compressieverband moet aanleggen (alleen uit te voeren door gekwalificeerde medewerkers). Bij het aanbrengen van een verband moet u erop letten dat u niet te veel of te weinig druk uitoefent om de bloedcirculatie niet te onderbreken. Als er te weinig druk wordt uitgeoefend, neemt het volume van de stomp niet af. Daarnaast moet bij het aanbrengen van het verband de druk van distaal naar proximaal afnemen.


Welke verzorging van de stomp het meest geschikt is voor de patiënt - met elastisch verband, compressiekousen of een siliconen liner - is afhankelijk van verschillende factoren, zoals het amputatieniveau, de wondconditie en ook de persoonlijke ervaringen van het behandelteam.

Siliconen liners of compressiekousen zijn weliswaar minder op maat aan te passen dan een compressieverband, maar zijn wel een snel en gemakkelijk alternatief. Voor een gelijkmatige compressie van de liner mag er echter geen lucht komen tussen het einde van de stomp en de liner.

In het begin is er vaak sprake van meer transpiratie in de liner, maar dit neemt na een tijdje af. Om huidirritatie te voorkomen adviseren we om Ottobock Procomfort Gel aan te brengen op de huid aan de bovenkant van de liner en om de liner regelmatig te reinigen.

In de volgende video's krijgt u informatie over de verschillende compressiemethoden, die u ook aan uw patiënt kunt laten zien.


Woordenlijst

Er zijn verschillende specifieke technische termen voor het aanmeten van een prothese. Hier vind je een overzicht en toelichting van de belangrijkste termen die van pas kunnen komen bij de therapeutische behandeling en in het overleg met artsen en instrumentmakers.

Meer

Voorlichting

Ter ondersteuning van je dagelijkse werk met mensen met een amputatie bieden wij seminars op maat. Bij alle seminars gaan we specifiek in op onze producten en op het gemakkelijker en effectiever trainen met mensen met een amputatie.

Meer

Downloads

Hier vind je informatiebrochures voor jezelf en je patiënten.

Meer